काठमाडौं । नयाँ वर्ष २०८३ सुरु भएयता नेपाली चलचित्र उद्योगले बक्स अफिसमा मिश्रित नतिजा भोगेको छ। वैशाखदेखि असारसम्म ११ वटा नेपाली चलचित्र प्रदर्शनमा आए पनि अधिकांशले अपेक्षाअनुसार व्यावसायिक सफलता हासिल गर्न सकेनन्। सार्वजनिक बक्स अफिस तथ्यांक हेर्दा यस अवधिमा ‘लालीबजार’ बाहेक कुनै पनि नेपाली चलचित्रले उल्लेखनीय व्यापार गर्न नसकेको देखिन्छ।

चलचित्र विकास बोर्डले सार्वजनिक गरेको बक्स अफिस विवरणअनुसार ‘लालीबजार’ वैशाखदेखि असारसम्म प्रदर्शन भएका नेपाली चलचित्रमध्ये सर्वाधिक कमाइ गर्ने फिल्म बनेको छ। त्यसपछि ‘परालको आगो’ ले तुलनात्मक रूपमा सन्तोषजनक व्यापार गरेको छ भने ‘मितज्यू’ ले मध्यम स्तरको व्यावसायिक सफलता हासिल गरेको देखिन्छ।

तर, यी तीन चलचित्रबाहेक प्रदर्शनमा आएका अधिकांश फिल्मले दर्शकलाई हलसम्म आकर्षित गर्न सकेनन्। कमजोर व्यापार गर्ने चलचित्रहरूको सूचीमा ‘रोल नं. १’, ‘काजी’, ‘लाइफ ड्यामेज’, ‘मालती मंगले’, ‘गुरुआमा’, ‘एक मुठ्ठी बादल’ र ‘पहाड’ लगायतका चलचित्र परेका छन्। हालै प्रदर्शनमा आएको ‘आई एम जित बहादुर’ ले पनि अपेक्षाअनुसार दर्शक तान्न नसकेको चर्चा चलचित्र वृत्तमा भइरहेको छ। यद्यपि, यसको अन्तिम आधिकारिक बक्स अफिस विवरण भने अझै सार्वजनिक भएको छैन।

यसले नेपाली चलचित्र उद्योगमा एउटा गम्भीर प्रश्न उठाएको छ—के अब स्टार कलाकारको उपस्थितिमात्रैले चलचित्र सफल हुने समय अन्त्यतिर पुगेको हो?

चलचित्र विश्लेषकहरूका अनुसार नेपाली दर्शकको रोजाइ पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेखनीय रूपमा परिवर्तन भएको छ। पहिलेजस्तो चर्चित कलाकार, आकर्षक पोस्टर वा ठूलो प्रचार अभियान मात्र सफलताको आधार बन्न छाडेको उनीहरूको भनाइ छ। अहिले दर्शकले बलियो कथा, विश्वसनीय पटकथा, उत्कृष्ट प्रस्तुति, सकारात्मक ‘वर्ड अफ माउथ’, उपयुक्त प्रदर्शन मिति तथा प्रभावकारी वितरण रणनीतिलाई बढी प्राथमिकता दिन थालेका छन्। त्यसैले कमजोर कथा, हतारमा निर्माण गरिएका चलचित्र र प्रचारमा मात्र निर्भर फिल्मप्रति दर्शकको आकर्षण घट्दै गएको विश्लेषण गरिएको छ।

लगातार कमजोर व्यापारले निर्माता, निर्देशक तथा लगानीकर्तालाई पनि गम्भीर सन्देश दिएको छ। ठूलो बजेट खर्च गर्दै चलचित्र निर्माण गर्नु मात्र पर्याप्त नहुने, बजारको माग बुझेर सामग्री तयार गर्नुपर्ने आवश्यकता झन् स्पष्ट भएको छ। चलचित्र निर्माणअघि कथा विकास, दर्शकको रुचिको अध्ययन, बजेट व्यवस्थापन र प्रभावकारी प्रचार रणनीतिमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने अवस्था देखिएको छ।

२०८३ सालको पहिलो तीन महिनाको बक्स अफिस नतिजाले नेपाली चलचित्र उद्योगलाई एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ—गुणस्तरीय सामग्रीबिना बजारमा टिक्न कठिन छ। एउटा सफल चलचित्रले उद्योगमा आशा जगाएको भए पनि लगातार असफल भएका अन्य चलचित्रहरूले भने नेपाली फिल्म उद्योगलाई आत्मसमीक्षा गर्ने अवसर प्रदान गरेका छन्। अब दर्शकलाई हलसम्म ल्याउने सबैभन्दा ठूलो आधार स्टारडम होइन, राम्रो कथा र राम्रो चलचित्र नै भएको संकेत यस अवधिको बक्स अफिसले दिएको छ।