सालिगराम दुलाल।

नेपाल—जहाँ विकासको सपना देखिन्छ, तर कार्यान्वयनका चरणमा पुग्दा सपना अधुरै रहन्छ। जहाँ योजना त बन्छ, तर नतिजा शून्य हुने गर्छ। यस्तै देशमा एउटा नाम छ, जसले लाखौं नेपालीको मनमा आशाको दियो बालिदिएको छ—कुलमान घिसिङ।

उहाँ मध्यपूर्वका देशकाे भ्रमणबाट फर्किएसँगै नेपालकाे राजनीतिमा नयाँ तरंग शुरू भएकाे छ । के कूलमान राजनीतिमा आउँदै हुनुहुन्छ ? अहिले धेरैकाे मनमा यही प्रश्न छ । नेपाली सञ्चारमाध्यमले उहाँकाे मध्यपूर्वकाे भ्रमणलाई राजनीतिमै आउने `वार्मअप´ का रूपमा चर्चा गरिएकाे छ ।

उहाँ न नेता हुनुहुन्थ्यो, न अभिनेता। तर पनि उहाँको योगदानले देशभरि चर्चा पायो, समर्थन पायो र लोकप्रियताको शिखर चुम्यो। आज हामी यस लेखमा यो प्रश्न उठाउन चाहन्छौं—अब कुलमान घिसिङ राजनीतिमा किन आउनुपर्छ? र यदि उहाँ आउनुभयो भने किन उहाँलाई साथ दिनुपर्छ ।

अन्धकारमा उज्यालोको आशा : कुलमानको उदय
२०६० को दशकको अन्त्यतिर नेपालमा अन्धकारको शासन थियो। दिनको १८ घण्टा लोडसेडिङ, उद्योगधन्दा बन्द, विद्यार्थीको पढाइ प्रभावित, अस्पतालमा अपरेशन रोकिनु—यो आम नेपालीको नियति थियो। सरकारहरू बदलिँदै गए, तर समाधान कसैले दिन सकेन।

२०७२ सालमा कुलमान घिसिङ नेपालको विद्युत प्राधिकरणको कार्यकारी निर्देशक बनेपछि मात्र अवस्था बदलिन थाल्यो। तत्कालिन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड रहेका बेला उहाँ विद्युत प्राधिकरणमा कार्यकारी निर्देशककाे भूमिकामा आएपछि
उहाँले चमत्कार झैँ गरी नेपाललाई लोडसेडिङमुक्त देश बनाउनु भयो। यो कुनै जादू थिएन—यो योजनाबद्ध सोच, इमानदारी र नेतृत्वको असल उदाहरण थियो।

के–के गरे कुलमानले?
१. लोडसेडिङ अन्त्य

कुलमानले कार्यभार सम्हालेको केही महिना भित्रै बिजुलीको लोड सेडिङ पूर्ण रूपमा हट्यो। जसले नेपाली जनताको दैनिकीमा ऐतिहासिक परिवर्तन ल्यायो।

२. घाटामा गएको विद्युत प्राधिकरणलाई मुनाफामा ल्याउने

उहाँ आउँदा विद्युत प्राधिकरण घाटामा गएको संस्था थियो। तर उहाँको समयको अन्त्यसम्म यो संस्था करोडौं नाफामा जान थाल्यो।

३. वैज्ञानिक पद्धतिमा विद्युत व्यवस्थापन

उहाँले ‘डिमान्ड म्यानेजमेन्ट’, ‘लोड प्रेडिक्शन सिस्टम’, ‘ऑप्टिमाइजेसन अफ हाइड्रो पावर’ जस्ता प्रणाली अपनाएर प्राविधिक व्यवस्थापनलाई सुदृढ बनाउनु भयो।

४. देशको ऊर्जा आत्मनिर्भरता

नेपाल अहिले भारत र बंगलादेशलाई बिजुली बेच्ने अवस्थामा पुग्यो भने त्यो कुलमानकै नेतृत्वको जगमा सम्भव भएको हो ।

कुलमानको लोकप्रियता : कुनै दलको कृपाले होइन, जनताकै माया

राजनीतिमा आउने अधिकांश पात्र पार्टीको सिफारिसबाट आउँछन्। तर कुलमान घिसिङ एउटा यस्ता व्यक्ति हुनुहुन्छ, जसको लोकप्रियता कुनै दलको कृपाबाट होइन, जनताकै दिलबाट आएको हो।

उहाँले नारा दिनुभएन, काम गरेर देखाउनुभयाे ।
उहाँले भाषण गर्नुभएन—परिणाम दिनुभयाे
उहाँले सत्ता खोज्नूभएन -उत्तरदायित्व निभाउनुभयाे

यसकारण, आज जनताले भन्न थालेका छन्—हामी नेता होइन, कुलमानजस्ता सेवारत पात्र खोज्छौं।

कुलमान  घिसिङकाे राजनीतिमा आउने चर्चाकाबिच हामीले अहिले चर्चामा रहेकाे एआईसँग केही प्रश्न साेध्न चाह्याैं । केही प्रश्न साेध्याैं ।

कुलमान राजनीतिमा आउँदा के फाइदा?

✅ १. नतिजामूलक शासन

राजनीतिमा नेताहरू योजना बनाउँछन्, भाषण गर्छन्, तर काम कम हुन्छ। तर कुलमानले प्रमाणित गरिसक्नुभएको छ—उहाँ ‘नतिजा’ ल्याउने व्यक्तित्व हुनुहुन्छ।

✅ २. पारदर्शी नेतृत्व

कुलमानले कहिल्यै आफ्नो स्वार्थका लागि पद प्रयोग गरेनन्। उहाँलाई न कुनै घोटालामा जोडिएको छ, न कुनै स्वार्थी समूहसँग नाता छ।

✅ ३. प्रविधिमैत्री शासन

नेपालको शासनमा अझै ‘फाइल सिस्टम’ र ‘सिफारिस संस्कृति’ हावी छ। कुलमानजस्ता व्यक्तिले प्रविधिमा आधारित शासन प्रणाली ल्याएर ‘स्मार्ट नेपाल’ बनाउने बाटो खोल्न सक्छन्।

✅ ४. युवालाई प्रेरणा

आजको युवालाई नेता भन्दा उद्यमी, वैज्ञानिक, टेक्नोक्र्याट मन पर्छ। कुलमान जस्ता पात्रले युवालाई राजनीति प्रति भरोसा गराउने काम गर्छन्।

कुलमान पार्टी : एक कल्पना कि नयाँ यथार्थ?

कल्पना गरौँ, एउटा राजनीतिक दल खोलिन्छ—उज्यालाे नेपाल पार्टी । न यसको उद्देश्य सत्तामा पुग्नु हो, न जनताको भावनालाई बेचेको। यसको उद्देश्य छ—देशलाई ‘काम गर्ने’ नेतृत्व दिनु।

यस पार्टीको लक्ष्य हुनेछः
• भ्रष्टाचार अन्त्य
• ऊर्जा आत्मनिर्भरता
• विकास योजनाको प्रभावकारी कार्यान्वयन
• शिक्षा र स्वास्थ्यमा गुणस्तरीय सुधार
• नयाँ पुस्तालाई रोजगारी

यदि कुलमान घिसिङले यस्तो पार्टी खोल्नु भयो भने, देशले नयाँ युगको थालनी गर्नेछ ।

अब हामी जनताको कर्तव्य के?
• हामीलाई नारावादी नेताहरू होइन, परिणामवादी नेता चाहिएको हो।
• हामीले वाचा होइन, काम गर्ने नेतृत्व रोज्नुपर्छ।
• कुलमानजस्ता पात्रलाई समर्थन गरेर हामी नेपाली राजनीति सफा, सक्षम र नयाँ सोचले भरिएको बनाउन सक्छौं।

निष्कर्ष
आज नेपालले कुलमान घिसिङजस्तै नेताको खोजी गरिरहेको छ—जो टिकटमा होइन, कर्तत्वमा बाँच्दछन्। उहाँले देखाएको ऊर्जा क्रान्ति अब शासन प्रणालीमा पनि देखियो भने, नेपाल ‘सम्भावनाको देश’बाट ‘सम्पन्न देश’ बन्ने बाटोमा लाग्नेछ।
यदि हामी कुलमान घिसिङलाई राजनीतिमा स्वागत गर्छौं भने, हामी केवल व्यक्तिलाई समर्थन गरिरहेका छैनौं—हामी ‘काम गर्ने संस्कार’लाई समर्थन गर्दैछौं।

एआइकाे बुझाई हाे याे । पक्कै सामाजिक सञ्जालमा नागरिक तहबाट व्यक्त गरिएका धारणाकै आधारमा हाम्राे प्रश्नमा यस्ताे निष्कर्ष निकालेकाे हुनुपर्छ । कूलमान घिसिङ राजनीतिमा आउनुहुन्छ हुन्न थाहा पाउन केही समय त कुर्नैपर्छ ।